TAKINTI-ZORLANTI BOZUKLUĞU (OBSESİF-KOMPULSİF BOZUKLUK)

Obsesyon adı verilen takıntılı düşünce ve fikirler ile kompulsiyon adı verilen tekrarlayıcı davranışlar ve zihinsel eylemlerden oluşan ruhsal bir hastalıktır.

Obsesyon (takıntı, saplantı), devamlı olarak kişinin zihnine girmesine engel olamadığı, zihninden uzaklaştıramadığı, rahatsız edici düşünceler, fikirler, hayaller ve isteklerdir. Kişi tarafından mantıksız olarak değerlendirilirler bu yüzden yoğun sıkıntı ve anksiyete yaratırlar.

Sık görülen obsesyon belirtileri; pislik veya mikrop bulaşmasından korkma, başkasına zarar vermekten korkma, hata yapmaktan korkma, rezil olmaktan veya toplum tarafından kabul edilemez bir şekilde davranmaktan korkma, günahkarca şeyler düşünmekten korkma, düzen/simetri/kusursuzluk ihtiyacı, aşırı kuşku ve sürekli güvence ihtiyacı…

Kompulsiyon (zorlantı), obsesyonların neden olduğu yoğun anksiyeteyi azaltmak veya ortadan kaldırmak amacıyla yapılan tekrarlayıcı davranışlar ve zihinsel eylemlerdir.

Sık görülen kompulsiyon belirtileri; defalarca yıkanma/ellerini yıkama, el sıkışmayı ya da kapı tokmağına dokunmayı reddetme, kilit/ocak gibi şeyleri sürekli kontrol etme, rutin işleri yaparken içinden veya yüksek sesle sürekli sayı sayma, sürekli belirli eylemleri belirli bir sıraya göre yapma/düzenleme, genellikle rahatsız edici/akıldan çıkmayan/uykuyu bölen kelimelere, görüntülere ya da düşüncelere takılıp kalma, belirli kelimeleri/cümleleri/duaları tekrarlama, eylemleri belirli bir sayıda yapma, değeri olmayan şeyleri toplama veya biriktirme…

Obsesif-kompulsif bozukluk kendiliğinden geçmez, bu yüzden tedavi edilmesi gerekir. Diğer anksiyete bozukluklarında da olduğu gibi en etkili tedavi yöntemi ilaç tedavisiyle birlikte bilişsel davranışçı terapinin yürütülmesidir. Terapinin hedefi, kişinin kompulsiyonlarını gerçekleştirmeden korkularıyla yüz yüze gelmesini ve anksiyetesinin azaltılmasını sağlamaktır. Aynı zamanda terapide, abartılmış ya da felaketler içeren düşünceleri azaltmaya da odaklanılır.