DUYGUDURUM BOZUKLUKLARI

BİPOLAR BOZUKLUK

Manik depresif hastalık olarak da bilinen bipolar bozukluk, kişinin duygudurumunda, enerjisinde ve işlevselliğinde dalgalanmalara sebep olan organik bir hastalıktır. Sabit, sürekli ve dengeli bir ruh hali gözlemlenemez. Duygudurum bozukluklarında iki temel duygu durumu yaşanır. Bunlar; yoğun, gerçekdışı heyecan ve coşku duygularının görüldüğü mani ile olağandışı üzüntü ve keder duygularının görüldüğü depresyondur.

Bipolar bozukluğun ortaya çıkmasında kalıtımsal etkenlerin rolü olduğu gösterilmiştir.

Hastalık dönemlerinin belirtilerini ele almak gerekirse; mani (taşkınlık) dönemi duygudurumun çok yükseldiği, kişinin aşırı coşkulu olduğu dönemdir. Bu dönemde kişide artan enerji ve aktivite, herhangi bir şeyin yanlış olduğunu kabul etmeme, özgüven ve öz saygıda belirgin artış, düşüncelerin kişinin zihninde adeta yarışması ve uçuşması, uyku gereksiniminde azalma, hatta uyku gereksinimini inkar etme, sonuçlarını düşünmeden heyecanlı veya eğlenceli faaliyetlerde bulunma (çok fazla para harcama, aşırı hızlı araba kullanma) görülen belirtilere örnektir. Diğer yandan depresyon veya çökkünlük dönemi ise bu durumun tam tersidir. Depresyonda kişide mutsuzluk, karamsarlık, umutsuzluk, özgüvende azalma, değersizlik hissetme, abartılı suçluluk veya pişmanlık duyguları, eskiden zevk aldığı faaliyetlerden zevk alamama, iştahsızlık veya uykusuzluk gibi değişiklikler, ölüm ve intihar düşünceleri, bedeninde nedeni açıklanamayan ağrılar ortaya çıkabilir.

Bipolar bozuklukta, ilk belirti hipomani olabilir. Hipomani, maninin daha az şiddetli yaşandığı ruh halidir. Kişinin enerjisi artmıştır, sinirlidir, ani ve beklenmeyen hareketleri vardır. Hipomanik olan kişi kendini çok iyi hissedebilir. Yakınları tarafından hastalığı fark edilse bile kişi çoğunlukla hasta olduğunu kabul etmez.

Bipolar bozukluk tedavi edilemezse kişi mani ve depresyon dönemlerini daha ağır ve uzun geçirmeye başlar. Sık tekrarlayan depresyon ve mani atakları bir süre sonra kişinin sosyal yaşamını, eğitim ve iş hayatını ileri derecede aksatabilir.  Bipolar bozukluğu olan kişilerin çoğu tedaviye cevap verir. Bipolar bozukluğun tedavisinin esasını, ilaç tedavisi oluşturur. Psikiyatrik tedavi ile birlikte psikoterapi alınması da gerekir. Psikoterapide mani ve depresyon ataklarını tetikleyebilecek stres faktörlerinin etkisinin azaltılması ve stresle başa çıkma yöntemlerinin geliştirilmesi üzerine çalışılabilir.