KAYGI BOZUKLUKLARI

 

AYRILIK ANKSİYETESİ

Ayrılık anksiyetesi, çocuğun bakım vereninden ayrılma kaygısıdır. 6 aylıkken başlayan ayrılma kaygısı 1.5-2 yaşlarında en üst seviyeye ulaşır ve 3 yaşından sonra azalmaya başlar. Tanının konulabilmesi için çocuğun 5 yaşına gelmesi beklenmelidir.

Anne-babadan ayrılmak istememe, gece yalnız uyumaktan kaçınma, okula gitmek istememe/sınıfa girmek istememe, ebeveynden kaçırılma/uzaklaşma vb. temalı rüyalar görme, ayrılığı hissettiklerinde karın ağrısı/mide bulantısı gibi bedensel belirtiler gösterme en sık görülen belirtilerdir.

Bireysel psikoterapiler, bilişsel davranışçı terapi, grup terapisi, oyun terapisi ve aileye yönelik psikoeğitim en etkili tedavi yöntemleridir.

   SOSYAL FOBİ

Sosyal fobi, kalabalık ortamlarda küçük düşme ve utanç duyma korkularıyla tanımlanan bir bozukluktur.

Kalabalık önünde konuşamama, aşırı utangaçlık, yanlış anlaşılma korkusu, yabancılarla konuşamama gibi problemler yaşarlar. Bu tür durumlarla karşılaştıklarında ellerde terleme, titreme, kalp atışında hızlanma, nefes alıp vermede bozulmalar, kızarma, kısık sesle konuşma gibi bedensel tepkiler gösterirler.

Bireysel psikoterapiler, bilişsel davranışçı terapi, grup terapisi etkili tedavi yöntemlerindendir.

   PANİK BOZUKLUK

Genellikle çocuklardan ziyade ergenlikte görülen bir bozukluktur. Yetişkinlerdeki panik bozukluğa benzer şekilde görülür.

Terleme, titreme, çarpıntı, baş dönmesi, mide bulantısı, nefes alamama, boğulma hissi, kontrolü kaybedeceği korkusu ve ölüm korkusu en sık görülen belirtilerdir. Ataklar halinde görülür. Beklenmedik zamanlarda ortaya çıkabilir. Bu nedenle kişi, yalnız olacağı veya yardım isteyemeyeceği yerlere gitmek istemez.

Tedavide bilişsel davranışçı terapi ve ilaç tedavisinin bir arada yürütülmesi gerekmektedir.

   ÖZGÜL FOBİ

Özgül fobi, bazı durumlar veya nesnelere karşı duyulan aşırı ve mantıksız korkulardır. Kişinin bu korkuyu duyması için hiçbir sebep veya herhangi bir olumsuz yaşantısı yoktur.

Kan, örümcek, kedi, köpek, hamam böceği, karanlık, fırtına, kapalı yer, yükseklik en yaygın rastlanan özgül fobilerdir. Kişi bunlarla karşılaştığında panik derecesinden bir korku yaşar. Korkulan durum veya nesnenin uzağında olduğu sürece normal yaşantısını sürdürebilir.

Tedavi amaçlı başvurma oranı oldukça düşüktür. Bilişsel davranışçı terapi ve oyun terapisi kullanılan tedavi yöntemleridir.

   SEÇİCİ KONUŞMAZLIK

Seçici konuşmazlık çocuğun konuşma becerisinde bir sorun olmamasına rağmen özellikle kaygısını arttıran ortamlarda konuşmaması olarak tanımlanır.

Bu çocuklar genellikle ebeveynlerine aşırı bağımlı ve aşırı utangaçtırlar. Okulda sözel iletişim kuramamaları ders başarılarının düşmesine neden olur.

Tedavide bilişsel davranışçı terapiler, oyun terapisi ve ilaç tedavisi kullanılır. Aileye yönelik psikoeğitim iyileştirici etkiyi arttırmaktadır.